De S&P 500 steeg bijna 10% in één maand. Bedrijfsresultaten houden stand, AI-investeringen blijven vloeien en de markt lijkt immuun voor slecht nieuws. Maar laat je niet misleiden door het oppervlak, want wat eronder schuilt verdient je volledige aandacht.
Markten handelen momenteel op momentum, niet op macro-economische fundamenten. En dat is een cruciaal verschil. Zolang er niets breekt, kan de prijs blijven stijgen. Maar de druk neemt gestaag toe via olie, politiek en dalend vertrouwen. De markt ziet er sterk uit aan de oppervlakte, maar wordt van binnenuit steeds brozer.
Dit is geen schone macro-rally. Het is een beweging op puur momentum, aangedreven door de aanname dat er niets direct breekt. Want terwijl aandelen stijgen, stijgt ook olie. En olie werkt direct door in inflatie en renteverwachtingen. De verstoring van de olieaanvoer wordt met de dag erger en er is nog steeds geen oplossing in zicht. Op een gegeven moment beginnen die drukfactoren onvermijdelijk te tellen.
Zonder enig duidelijk teken dat de geopolitieke spanningen snel afnemen, kan dit een voorbarige rally zijn een opwaartse beweging ter voorbereiding op iets wat veel verwoestender is. Zeker nu Trump het voorstel van Iran heeft afgewezen en dreigt hen aan te vallen. Marktbewegingen zijn doorgaans niet willekeurig. Houdt ze met extra voorzichtigheid in de gaten.
Trump heeft snel een oplossing nodig
De politieke druk in de VS neemt toe en Trump voelt die druk. Zijn goedkeuringspercentage staat momenteel op 34%, het laagste punt sinds het begin van zijn ambtstermijn. De opiniepeilingen kelderen, economische zorgen groeien en geopolitieke beslissingen worden steeds agressiever. Tegelijkertijd is de militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten toegenomen en worden de defensie-uitgaven aanzienlijk uitgebreid, inclusief een budgetverhoging van maar liefst 24.000% voor drones.
Trump staat onder enorme druk om een overwinning te behalen in de oorlog met Iran. Welke weg hij ook kiest, die moet er goed uitzien en zowel hem als de VS ten goede komen. Want hij kan zich geen verdere fouten veroorloven met de tussentijdse verkiezingen in het verschiet.
Na het afwijzen van het Iraanse voorstel en het dreigen met aanvallen, inclusief het handhaven van de blokkade totdat een nucleair akkoord is gesloten, lijkt Trump de situatie eerder te willen laten escaleren dan de-escaleren. En dat heeft gevolgen. Olie stijgt nog steeds. De hele wereld lijdt eronder. En hoewel de VS hier op korte termijn voordeel van heeft, drijven de consumentenprijzen de detailhandel de grond in, wat ook voor Trump zelf negatief is.
We staan mogelijk op het punt gehaaste en gevaarlijke beslissingen te zien naarmate de spanningen oplopen en de druk toeneemt. De gevolgen zullen wereldwijd voelbaar zijn. En de markten zullen meekijken en reageren.
De stille tijdbom: vertrouwen
Naast olie en politiek bouwt zich een derde risico langzaam op: het instorten van het consumentenvertrouwen. Enquêtegegevens tonen aan dat het sentiment is gedaald tot niveaus die slechter zijn dan tijdens de pandemie. Huishoudens maken zich steeds meer zorgen over inflatie, baanzekerheid en de bredere economie.
Markten weerspiegelen dat risico momenteel niet. Maar vertrouwen stuurt gedrag. Als dit sentiment zich vertaalt in reëel economisch gedrag minder uitgeven, meer sparen, uitstel van grote aankopen werkt het uiteindelijk door in bedrijfsresultaten. En dát is waar markten het meest kwetsbaar zijn.
De dollar staat eveneens onder druk. Groeizorgen zouden hem moeten verzwakken, maar mondiale onzekerheid trekt kapitaal terug. Die wisselwerking creëert ongelijkmatige bewegingen, waarbij kracht en zwakte snel roteren in plaats van een duidelijke trend te vormen. Een einde aan de oorlog zou het startpunt zijn om de situatie te normaliseren, maar op dit moment lijkt geen enkele oplossing nabij.
Waar dit de markten laat
Markten negeren risico niet. Ze kiezen er vooralsnog voor eroverheen te kijken. Het momentum is sterk, de bedrijfsresultaten houden stand en dat is voldoende om de prijs verder omhoog te stuwen. Maar onderhuids neemt de druk toe.
Olie stijgt. Het politieke risico neemt toe. Het vertrouwen verzwakt. Niets van dat alles is verdwenen, het heeft alleen nog geen reactie afgedwongen. Daardoor bevinden markten zich in een positie waarin ze verder kunnen stijgen, maar zonder veel marge voor fouten.
Want dit soort omgevingen breken niet langzaam af. Ze houden stand, totdat iets ze in één keer dwingt zich aan te passen. En misschien is juist de agressie van Trump het moment waarop dat gebeurt.
