Er werden deze week drie tankers geraakt in de Straat van Hormuz. De Verenigde Staten voerden luchtaanvallen uit op Iraanse militaire doelen en herstelden de oliesancties die pas vorige maand waren opgeheven. President Trump verklaarde het staakt-het-vuren feitelijk dood. De Nasdaq sloot donderdag ruim 1% hoger, haalde een Koreaanse chipmaker bijna 29 miljard dollar op aan Wall Street en bleef de olieprijs onder de 80 dollar. De vraag die deze week boven de markten hing was niet of er escalatie kwam. Die kwam er. De vraag was waarom niemand er nog van schrok.
Hormuz staat weer in brand
Het fragiele evenwicht dat sinds het memorandum van juni bestond, hield precies drie weken stand. Dinsdag werden de Qatarese LNG-tanker Al Rekayyat en de Saoedische supertanker Wedyan geraakt door projectielen in de Straat van Hormuz. Minder dan een etmaal later volgde een derde schip. De Amerikaanse reactie was snel en hard: het ministerie van Financiën trok de tijdelijke vrijstelling op de Iraanse oliesancties in, waarna CENTCOM een golf van aanvallen uitvoerde op Iraanse militaire installaties rond de zeestraat.
De cijfers uit de scheepvaart vertellen het verhaal het scherpst. Waar vorige week gemiddeld 33 tankers per dag de zeestraat passeerden, waren dat er woensdag nog dertien. In de nacht van woensdag op donderdag telde maritiem inlichtingenbureau Windward er vijf, zonder één uitgaande tanker. Analisten van Windward noemden de combinatie van het ingestorte staakt-het-vuren, de heringevoerde sancties en de omvang van de Amerikaanse aanvallen de zwaarste escalatie sinds de openingsfase van het conflict in februari.
De oliemarkt reageerde, maar gedoseerd. Brent steeg dinsdag 3% naar 74,16 dollar en klom woensdag verder naar 78,19 dollar, een plus van ruim 5% op de dag. WTI eindigde woensdag op 73,52 dollar. Over de hele week ging de olieprijs meer dan 6% omhoog. Dat is fors, maar het staat in geen verhouding tot de paniek van maart, toen dezelfde zeestraat volledig dichtging. De markt prijst geen totale afsluiting meer in, maar wat olie-analist Andy Lipow een nieuw normaal noemde: periodes van raketschermutselingen afgewisseld met periodes van relatieve rust waarin tankers gewoon doorvaren. Oorlog als achtergrondruis. Het is een ongemakkelijke gedachte, maar het is precies hoe de markt zich deze week gedroeg.
Chips: van uitverkoop naar comeback in vier dagen
Wie alleen naar het weekresultaat van de chipsector kijkt, mist het drama dat eraan voorafging. De week begon nog vriendelijk, met een Dow die maandag op een recordstand van 53.056 punten sloot en een Nasdaq die 1,1% won. Dinsdag sloeg de stemming volledig om. De halfgeleiderindex verloor meer dan 4,5%, de Nasdaq 100 daalde 1,8% en Micron leverde 4,7% in. Zelfs een recordwinst van Samsung kon beleggers niet overtuigen. In Seoul werd het pijnlijker: de Kospi dook in de ochtendhandel meer dan 8% omlaag, waarna de handel twintig minuten werd stilgelegd. De index sloot bijna 5% lager.
Het patroon is inmiddels herkenbaar. De chipsector steeg in de eerste jaarhelft ruim 80% en elke twijfel over de houdbaarheid van de AI-investeringen vertaalt zich direct in scherpe winstnemingen. Opvallend was wel dat de rest van de markt dinsdag overeind bleef. Het merendeel van de S&P 500-fondsen sloot hoger, met verzekeraars en banken op recordniveaus. De rotatie van technologie naar de bredere markt, die begin deze maand inzette, kreeg deze week een vervolg.
En toen kwam donderdag. Alsof dinsdag nooit had plaatsgevonden, klom de VanEck Semiconductor ETF 2,5%, won Micron 4,5% en steeg Sandisk 7,6%. Ook in Europa herstelden ASML, BE Semiconductor en STMicroelectronics zich breed. De Nasdaq sloot 1,3% hoger op 26.207 punten, de S&P 500 won 0,8% en eindigde op 7.544. Vier dagen, twee gezichten. De volatiliteit binnen de sector is structureel geworden, terwijl de trend erboven vooralsnog intact blijft.
SK Hynix schrijft geschiedenis op de Nasdaq
Midden in dat geweld koos SK Hynix uitgerekend deze vrijdag voor zijn Amerikaanse debuut. De Zuid-Koreaanse geheugenchipmaker haalt met de uitgifte van American depositary receipts zo'n 28 tot 29 miljard dollar op, de grootste initiële aandelenverkoop van een buitenlands bedrijf in de geschiedenis van Wall Street. Groter dan Alibaba in 2014, groter dan Saudi Aramco in 2019.
De timing lijkt gewaagd, maar de vraag was overweldigend. Institutionele orders overtroffen het aanbod naar verluidt meer dan zevenvoudig. Dat zegt iets over hoe beleggers ondanks de correctie van deze week naar de sector kijken. SK Hynix domineert met circa 60% marktaandeel de markt voor high bandwidth memory, het geheugen dat naast vrijwel elke AI-versneller zit. Het aandeel steeg dit jaar al ruim 220% en de beurswaarde passeerde de grens van een biljoen dollar. De opbrengst gaat vrijwel volledig naar productie-uitbreiding, waaronder het nieuwe Yongin-cluster in Zuid-Korea.
Voor de markt is dit debuut meer dan een beursgang. Het is een test. Als de grootste buitenlandse notering ooit slaagt in een week waarin de chipsector twee keer van richting wisselde en de geopolitiek in brand stond, zegt dat iets over hoeveel kapitaal er nog aan de zijlijn staat te wachten.
Een verdeelde Fed en een ongemakkelijk inflatiebeeld
Onder de geopolitieke koppen ging bijna verloren dat de Fed woensdag de notulen van haar junivergadering publiceerde. Die schetsten een comité dat het onderling oneens is. Sommige beleidsmakers zien ruimte voor verlagingen, anderen houden expliciet rekening met een verhoging. De inflatie wordt daarmee de scheidsrechter, en juist daar kwam deze week een ongemakkelijk signaal vandaan. De inflatieverwachtingen van Amerikaanse consumenten stegen volgens de New York Fed naar het hoogste niveau in bijna drie jaar, en dat terwijl de olieprijs op het moment van meting nog daalde.
De hernieuwde stijging van de olieprijs komt daar nu bovenop. Meerdere strategen wezen er deze week op dat aandelen op de huidige niveaus mogelijk geen rekening houden met minstens één renteverhoging in de tweede jaarhelft. Komende dinsdag legt Fed-voorzitter Kevin Warsh zijn halfjaarlijkse verklaring af voor het Congres. Elke zin over inflatieverwachtingen zal worden gewogen. Tegelijk begint het cijferseizoen op stoom te komen, met PepsiCo dat donderdag teleurstelde en Delta Air Lines dat vrijdag rapporteert.
Waar dit de markten laat
Deze week liet zien hoe ver de gewenning is gevorderd. Een conflict dat in maart de wereldhandel deels stillegde, produceert nu een oliestijging van 6% en een aandelenmarkt die binnen twee dagen herstelt. Dat kan wijzen op terechte nuchterheid: beide partijen hebben belang bij inperking van het conflict, en de markt heeft geleerd dat escalaties tot nu toe steeds werden gevolgd door de-escalatie. Het kan ook wijzen op gemakzucht, want de aanname dat elke vlam vanzelf dooft, is precies het soort aanname dat markten duur komt te staan als die één keer niet uitkomt.
Voor de komende weken liggen drie lijnen op tafel. De doorvaart door Hormuz bepaalt de olieprijs, de olieprijs voedt de inflatieverwachtingen en de inflatieverwachtingen bepalen hoeveel geduld de Fed nog heeft. Warsh spreekt dinsdag, het cijferseizoen versnelt en SK Hynix begint maandag aan zijn reguliere notering. De markt heeft geleerd te leven met oorlog. De vraag is of zij ook heeft geleerd wanneer dat niet meer kan.
